O Xulgado do Social número 10 de Las
Palmas de Gran Canaria declarou improcedente a rescisión de contrato
dunha traballadora dunha multinacional turística de orixe
grancanaria que foi despedida, tras 13 anos traballando como
administrativa, para ser suplida por un programa informático, ou bot
de xestión. A autoridade xudicial rexeita que o despedimento da
demandante estivese xustificado polas “causas obxectivas”
alegadas pola empresa e apunta que se trata dun cesamento
“improcedente” coas consecuencias legais que iso supón. Por iso,
no caso de que non se accedese á súa readmisión en cinco días
desde a notificación do fallo, aumenta de maneira considerable a súa
indemnización -a 28.305 euros; 33 días de salario por ano
traballado cun máximo de 24 mensualidades-. Ademais, establece que a
empresa debe indemnizar á traballadora con 863 euros máis
intereses, por omitirse o aviso previo/previo aviso de despedimento
que debería levarse a cabo nunha extinción de contrato
inxustificada, que é o que se acreditou no proceso.
A sentenza relata que a traballadora
levaba desde xuño de 2006 traballando nas oficinas centrais de
Lopesan como oficial de contabilidade, ata que, en decembro do ano
pasado, a firma adquiriu a licenza de Jidoka, un RPA (acrónimo de
Robotic Process Automation ou Automatización Robótica de Procesos)
para a xestión de cobranzas. Esta máquina, destaca o fallo,
“realiza tarefas desde as 17.15 ata as 6.00” nos días laborais,
e “nos festivos traballa 24 horas”.O 29 de marzo de 2019, expón
a resolución xudicial, a empregada recibiu “unha carta de
despedimento obxectivo por causas técnicas”, misiva que tamén
recibiron outros compañeiros do seu departamento.
O xuíz non acepta que o caso se axuste
ás “causas técnicas, organizativas e produtivas” alegadas pola
empresa para xustificar o despedimento obxectivo, e subliña que a
reforma laboral aprobada en 2012 “non exime ao empregador do deber
de acreditar que real e efectivamente atravesa por dificultades de
certa entidade para cuxa superación é medida adecuada e razoable a
extinción de contratos de traballo”. Neste caso, a empresa, alegou
para xustificar o despedimento obxectivo informes de futuro sobre o
desalentador panorama do sector nas Illas que nada probaban sobre a
súa mala saúde económica “no momento de ordenar o
despedimento”.
Lembra o maxistrado que para xustificar
o despedimento en razóns obxectivas é necesario acudir a unha causa
“excepcional”, e expón que a automatización de tarefas ata o de
agora desenvoltas por humanos non pode considerarse algo singular,
cando todos os estudos apuntan a que “a automatización de procesos
como a operada no caso presente implicará unha destrución de
empregos de polo menos o 35% da poboación activa” nos vindieros
anos. “O primeiro que habería que sinalar”, di o fallo, “é
que as causas técnicas parten, entre outros, dun cambio nos medios
ou instrumentos de produción. No caso da automatización, máis que
un cambio – entendendo tal como conversión ou modificación de
algo noutra cousa – a automatización implica a irrupción de algo
novo, e non o cambio de algo pasado”, agrega.
Detalla o xuíz, como exemplo xa
advertido na xurisprudencia laboral, que o cambio dun instrumento de
produción, “podería ser a transformación das cámaras
fotográficas analóxicas a cámaras fotográficas dixitais, na que o
traballo de revelado e tratamento desaparece e gran parte do labor
dun fotógrafo manual pode desaparecer. Con todo, no caso presente”,
contrapón, “pásase de que os traballadores fagan uso dun
instrumento de produción para o desempeño do seu traballo, a que o
instrumento de produción faga ese traballo por si. Aquí non se
produce un cambio no medio ou instrumento de produción, o que se
produce é a substitución dun traballador por un instrumento. O
contrario sería tanto como considerar ao traballador un instrumento
e a aparición dun robot ou bot un cambio nese instrumento”,
salienta.
“No caso presente”, agrega,
“tomando por certos os datos achegados (non acreditados) na carta
de despedimento, a introdución de bots na contorna laboral implica a
multiplicación da produtividade, sempre que un só destes bots poden
facer o traballo de máis dun traballador, e con iso aumentar a
competitividade sobre a base de reducir custos”.
Con todo, segue, “eses custos que se
reducen, circunscríbense en prescindir totalmente dos traballadores.
Isto é, eríxese a mellora da competitividade como elemento único
que xustifique o despedimento, mediante a introdución de bots que
automatizen/automaticen o traballo, desprazando á masa laboral
humana. Definitivamente, isto non pode ser tido como unha causa xusta
para un despedimento obxectivo procedente, por canto o contrario
implicaría favorecer, so pretexto da competitividade, a
subestimación e minimización do Dereito ao Traballo”. A sentenza
conclúe: “En definitiva, a automatización -como causa técnica do
despedimento obxectivo- implica unha oposición entre os Dereitos
Sociais alcanzados polos traballadores que se albiscan como obstáculo
ou óbice para alcanzar un rendemento empresarial máis óptimo,
fronte á posibilidade de que un instrumento de produción poida
efectuar ese mesmo traballo sen límite de horas, sen salario nin
cotizacións sociais. A automatización mediante bots ou robots, coa
única escusa de reducir custos para aumentar a competitividade, vén
significar os mesmo que reducir o Dereito ao Traballo para aumentar a
Liberdade de Empresa. Sendo así por tanto que non pode terse por
procedente un despedimento nestes termos, en atención á
interpretación que ha de darse do despedimento obxectivo por causas
técnicas”, recalca. Expón o maxistrado que “non é dable”
que, en casos como o presente, no que a automatización vén
substituír aos traballadores nas súas tarefas “ata desprazar á
masa laboral do mercado, pola mera competitividade da empresa, poida
esta acollerse a unha forma privilexiada de despedimento na que se
abona ao traballador unha indemnización inferior á ordinaria”. A
sentenza é susceptible de recurso de suplicación nte a Sala do
social do Tribunal Superior de Xustiza de Canarias.
Fonte: poderjudicial.es
Ningún comentario:
Publicar un comentario