Unha espera que se volve eterna, pasan os anos e demóstrase a falta de vontade para que todos os traballadores sexamos tratados por igual

O Comité de Empresa vén de solicitar, como xa fixera en setembro de 2011 e o Concello ignorou, que se reúna a Comisión de Seguimento do Convenio colectivo, que é o órgano que ten a función de interpretación do convenio colectivo na súa aplicación práctica.

Esta Comisión, que como o propio convenio indica se debeu ter constituído aos 15 días da aprobación do convenio colectivo hai xa oito anos, non foi reunida en ningunha ocasión, cando menos, dende xuño de 2011 que é cando a CIG chegou ao Comité de Empresa. Xa daquela o Comité instou ao Concello a reunila porque estaba facendo unha interpretación unilateral do convenio  e hoxe, no 2014, o problema segue a ser o mesmo. A empresa pretende interpretar un convenio sen ter en conta á outra parte coa que o asinou e o que é peor, incumprindo o texto co que estaba de acordo, e que aínda ratificou recentemente no pleno neste pasado verán do ano 2013.

Nun principio, o concelleiro de Persoal indicoulle no 2011 ao Comité que non se reunía porque xa ía haber un novo convenio, mais dous anos despois e logo de que o Concello paralizase a negociación durante este pasado ano era necesario solicitar que se reunise este organismo. O problema é o de sempre, e vén derivado das cláusulas de varios dos contratos ao abeiro de subvención realizados nos pasados meses polo Concello de Betanzos, sobre os que o Comité xa rexistrou varias solicitudes que na actualidade están sen resposta, a día de hoxe a unha parte do persoal deste Concello non se lle recoñece o dereito ao cobro da paga extra completa, ou a parte proporcional segundo corresponda, parece que simplemente amparándose no tipo de contrato, o que non sería só manifestamente discriminatorio senón tamén contrario ao convenio que con respecto á paga extraordinaria recolle o seguinte:

"Art. 22.º.-Pagas extraordinarias.

Todo o persoal terá dereito a duas pagas extraordinarias que se abonarán co salario mensual de xuno e dicembro. 

A contía de cada unha das pagas será igual a unha mensualidade do salario segun o artigo anterior, prorrateado polo tempo de servicio prestado.

Recoñecese para o persoal laboral, o incremento nas pagas extraordinarias, previsto no Acordo de modernización e mellora Administración -Sindicatos, de 15 de novembro de 2002 (BOE do 18), na contía determinada no capitulo XIX, do titulo VI, adaptándose as categorías do presente convenio segun se dispon no anexo y. Este incremento verase incrementado anualmente segun corresponda na ley de presupostos."

Hai que lembrar tamén que a Lei do Estatuto de Traballadores no artigo 15.6 indica o seguinte, e coa discriminación que este concello perpetúa podería estar incumprindo esta Lei:

"Os traballadores con contratos temporais e de duración determinada terán os mesmos dereitos que os traballadores con contratos de duración indefinida, sen prexuízo das particularidades específicas de cada unha das modalidades contractuais en materia de extinción do contrato e daquelas expresamente previstas na Lei en relación cos contratos formativos. Cando corresponda en atención á súa natureza, tales dereitos serán recoñecidos nas disposicións legais e regulamentarias e nos convenios colectivos de xeito proporcional, en función do tempo traballado."

O Comité, por iniciativa da CIG, rexistrou a solicitude, agora está na man do Concello amosar a vontade de diálogo que tanto predican ou seguir impoñendo os seus criterios en detrimento dalgúns traballadores laborais deste Concello.

Solicitude Comisión de Seguimento do Convenio by cigconcellobetanzos

Abrindo camiños n.º 31, xaneiro 2014

Voceiro Cig Betanzos 31 Xanei.. by cigconcellobetanzos

Un novo ano de loita sindical

A finais de ano sempre cómpre recapitular e facer balanzo de acertos e erros cometidos para continuar o camiño, o certo é que nestes anos os delegados e delegadas da CIG teñen pasado moi malos momentos por coñecer tan de perto as inxustizas, ser quen de comprendelas ao ter un coñecemento xeral da situación do persoal laboral e tentar combatelas diante dun goberno estancado no inmobilismo e con moi poucas ganas de traballar e moito menos de mellorar a situación do persoal laboral; o que temos idos conseguindo aos poucos ten sido con moito traballo e batendo contra os muros de información laboral que sempre rodearon a área de persoal neste Concello.

Algo que case tres anos despois consideramos sumamente decepcionante é que este goberno municipal entrase falando de diálogo co persoal e o rompese aos poucos días nas Mesas Xerais de Negociación ou ao ano tentando aprobar unha Relación de Postos de Traballo non negociada co conxunto dos traballadores, se a isto lle sumamos que o resto dos sindicatos con representación no Concello non perden ocasión para poñerse de parte dun Concello que simplemente pretendía un continuísmo na política laboral do Concello de Betanzos o panorama semellaba realmente desalentador. Mais o que sempre nos deu folgos foi o apoio dos compañeiros, e ver como o acceso á información laboral e sobre os dereitos de cada traballador era algo fundamental para tentar romper a brecha que distanciaba, en moitos casos, ao persoal de oficinas fronte ao persoal de oficios, simplemente pola proximidade ao centro de información laboral.

A día de hoxe é xa unha realidade que todo o persoal laboral do Concello de Betanzos é igual canto ao cobro da antigüidade, o acceso ás axudas sociais ou o dereito ao desfrute dos días de asuntos propios entre outras cousas; por primeira vez, tamén, o Concello despediu a varios compañeiros e non ficou impune, porque tivo que readmitilos por sentenza xudicial. Mais todos estes avances e moitos outros non quitan que o Concello siga pensando que non todos somos iguais, á vista esta que a subvención do antigo GRUMIR desapareceu e o Concello mantén de xeito ilegal eses postos de traballo, cando só un ano antes botara 12 compañeiros na mesma situación ou mesmo hai menos dun mes despediu á compañeira que traballaba na Aula Cemit pola finalización da subvención, efectivamente o alcalde pensa que non todos somos iguais e o demostra con este tipo de feitos, mais iso non quita que sempre que nós sexamos coñecedores dos nosos dereitos, poidamos denunciar as discriminacións existentes, por moito que intenten calarnos e reprochar continuamente a información que ofrecemos aos traballadores.

É aínda moito o camiño que nos queda, agardamos que este ano, a pesar de que xa foi denunciado no 2011 e que a Comisión de Negociación do Convenio leva máis dun ano sen reunirse, sexa no que fin todo se regule a través dun novo convenio, un novo convenio onde a definición dos conceptos retributivos do persoal laboral non poida dar lugar a perversas interpretacións que desembocan en salarios desiguais entre persoal dos mesmos grupos profesionais, ou que se distribúa a roupa de traballo en igualdade de condicións, porque todos os departamentos teñen o seu oco nese convenio e que regule os dereitos sobre xornada e horarios de xeito que todo o persoal sexa tratado en igualdade de condicións.

Outro grande cabalo de batalla será a nova Relación de Postos de Traballo, porque unha RPT do ano 2008 no ano 2014 non é beneficiosa para ninguén, ou quizais si para os gobernos que pasaron polo Concello dende aquel 2008 porque non hai senón outra explicación posible para semellante desastre. O grande desafío dunha nova Relación de Postos de Traballo vai ser valorar por igual todas as prazas que se corresponden cun posto, porque un posto de traballo é igual a unha valoración e, por tanto, esa valoración deberá ser igual en todas as prazas que se corresponden cun posto de traballo; por exemplo, auxiliar administrativo é un posto, varredor de rúas é outro posto, cada un deses postos ten diversas prazas na RPT, mais todas esas prazas deben ter a mesma valoración no complemento específico porque se corresponden cun só posto, é doado, igual traballo, igual salario. A maiores, é obvio, se se observa a RPT do ano 2008 que non existiu ningún baremo nin método de valoración obxectivo cando o goberno municipal outorgou uns complementos específicos aos funcionarios moi superiores aos do persoal laboral mesmo en casos de semellantes postos de traballo... ou en que cabeza colle senón que cobren máis complemento específico auxiliares administrativos que persoal técnico ou que cobre máis complemento específico un peón que outro por desenvolver idéntico traballo?

É certo que hai tarefas que parecen demasiado complicadas mais iso sempre baterá cos nosos folgos por mellorar a realidade do persoal laboral do Concello de Betanzos, porque tamén son moitos os que durante o primeiro ano tentaron desanimar e desmoralizar con informes, chamadas e recados mais non desistimos e o tempo deunos a razón nalgunhas cousas, aos poucos e pasiño a pasiño, mais así é como se fai o camiño, e mentres os compañeiros e compañeiras do Concello estimen que somos útiles para defender os seus dereitos, dende a Sección sindical do Concello de Betanzos comezaremos este novo ano de loita sindical coa forza necesaria para tentar seguir cumprindo o programa co que nos presentamos ás eleccións sindicais alá por maio do ano 2011.

A Audiencia Nacional rexeita que o INSS pague “produtividade” a inspectores/as por dar altas médicas

SAÚDE LABORAL

A Audiencia Nacional vén de reiterar a sentenza pola que se anulaban parte dos obxectivos de produtividade dos/as Inspectores/as médicos/as do INNS considerando que “non é admisíbel” que estes obxectivos estean fixados no sentido de dar alta médica ou o pase á incapacidade permanente. Entende que isto debe vir determinado porque o estado de saúde do traballador/a impida ou non desenvolver o traballo. A sentenza abrangue ao conxunto de traballadores/as do Estado.

No ano 2011, a Secretaría de Estado da Seguridade Social aprobou os obxectivos estratéxicos do Instituto Nacional da Seguridade Social que incluían un “índice de baremación da duración dos procesos de incapacidade temporal”. Segundo isto, no plus de produtividade pasábase a computar o número de altas médicas para o seu cálculo. Isto traducíase en que cantas máis altas se concederan, maior puntuación se obtería no índice de produtividade e polo tanto máis diñeiro se cobraría.

O xulgado central do Contencioso-Administrativo número 5, con sede en Madrid, emitía, en maio de 2013, a sentenza pola que se anulaba este índice por consideralo contrario a dereito. Porén tanto o Avogado do Estado como a Administración da Seguridade Social presentaban os recursos que veñen de ser desestimados pola Sala do Contencioso da Audiencia Nacional.

O avogado da asesoría xurídica nacional da CIG, Héctor López de Castro explicaba daquela que a sentenza é especialmente relevante porque coa pretensión de reducir o gasto do Estado, aplicouse unha medida en fraude de lei e pondo en perigo a saúde laboral dos traballadores.

A sentenza afecta ao conxunto de traballadores/as do Estado porque o Instituto Nacional da Seguridade Social é o que paga as prestacións por incapacidade temporal das traballadoras e traballadores que se encontran de baixa por enfermidade ou accidente.

Acceso á Sentenza

Máis información sobre a sentenza http://www.cigsaudelaboral.org/novas/13-6-2013/a-xustiza-considera-inadmis-bel-que-o-inss-pague-produtividade-por-dar-altas-m-dicas

O Supremo amplía os supostos de accidentes “in itinere”

ACCIDENTE LABORAL

O Tribunal Supremo considerou como accidente in itinere o dun traballador que chocou co seu vehículo a máis de cen quilómetros do seu centro de traballo un domingo pola noite. Melchor viaxaba dende o domicilio familiar en León a Soria onde residía entre semana para acudir a traballar como condutor de maquinaria pesada. O pleno da sala do social considera por unanimidade que "a realidade social está a impoñer unhas esixencias de mobilidade que obrigan"aos traballadores a axustes continuos".

Melchor pasaba os fins de semana no seu domicilio familiar de León pero residía entre semana en Soria onde traballaba como condutor de maquinaria pesada. Cada domingo facíase 365 quilómetros en coche para poder estar o luns ás oito da mañá no seu posto de traballo.

Un domingo sufriu un accidente de tráfico que o mantivo apartado das súas funcións durante máis dun ano. Melchor reclamou que fose considerado accidente laboral pero a mutua negoullo porque a finalidade da viaxe non era laboral e o accidente produciuse un domingo a máis de cen quilómetros do centro de traballo.

O xulgado do social de León si que lle deu a razón pero o Tribunal Superior de Xustiza volveulla quitar.

O pleno da sala do social do Tribunal Supremo é o que, definitivamente, deu a razón ao traballador. Os maxistrados por unanimidade amplían os supostos de accidentes acontecidos ao ir ou volver do traballo, adaptándoos á realidade actual.

Di a sentenza, da que foi relator Aurelio Desdentado, que "as novas formas de organización do traballo están a impoñer no fogar familiar unhas esixencias de mobilidade territorial que obrigan aos traballadores a axustes continuos que non sempre poden traducirse nun cambio de domicilio".

A sala conclúe que no caso concreto se dan todos os requisitos para considerar os feitos como accidente in itinere porque "a finalidade da viaxe estaba determinada polo traballo" e viaxar a esa hora e ese día "era unha opción axeitada para, despois do descanso, poder incorporarse ao día seguinte" ao traballo nunhas condicións máis convenientes" "para a seguridade e para o rendemento laboral".

Fonte: cadenaser.com

Aclaracións sobre as accións xudicais da CIG contra o recorte de días de vacacións por antigüidade

En relación á sentenza que recoñece o dereito aos días de vacacións por antigüidade, e ante as preguntas que xa recibimos, cómpre informar que a demanda foi presentada a través dun delegado da CIG-Autonómica de Ferrol, no ámbito territorial da provincia da Coruña, pero tamén están presentadas demandas para outros ámbitos territoriais.

As demandas foron presentadas en distintos ámbitos territoriais e en distintos xulgados para explorar a súa viabilidade. En calquera caso, a primeira sentenza que saiu foi estimatoria, pero ainda non é firme polo que non cabe a extensión dos seus efectos.

Nestes momentos, cómpre agardar polo resto das demandas presentadas noutros ámbitos territoriais, así como á firmeza das sentenzas. A intención da CIG é contar con sentenzas firmes de xeito que a Administración recoñeza o dereito vía negociación.

Máis info en www.cigadmon.org.

Dous meses de cárcere para xerente e encargado

ACCIDENTE LABORAL

O Xulgado de Primera Instancia e Instrución número 1 de Reinosa condenou a dous meses de cárcere ao xerente e encargado de Sidenor por un delito contra os traballadores, debido ao accidente acontecido en xuño de 2011 na planta de produción de aceiro, cando se desprendeu a coada de aceiro dun dos fornos e rexistrouse un incendio no que morreu un empregado, que se refuxiara nun almacén.

Ademais, os condenados, que con motivo da pena de prisión estarán inhabilitados para o desempeño destes cargos, tamén deberán pagar unha multa de 600 euros cada un. Trátase dun mes menos de cárcere e 300 euros menos de multa que os solicitados inicialmente polo Ministerio Fiscal, xa que os familiares do falecido renunciaron ao exercicio de accións de reclamación, ao ter sido debidamente indemnizados pola aseguradora da empresa.

Segundo a sentenza, á que tivo acceso Europa Press, tras o accidente, que tivo lugar en torno ás tres da madrugada do 17 de xuño de 2011 nesta fábrica de Reinosa, a decisión que se adoptou non reuniu "suficientes garantías de seguridade", xa que o intento de traslado da coada de aceiro fundido non foi cara a un lugar "suficientemente protexido", e tampouco se "vixiou expresamente" que todos os operarios estivesen fóra do perímetro de risco.

Ademais, as decisións foron tomadas polo encargado de servizo, pero sen a participación do xefe de planta que, de acordo co fallo, debería ter detido a produción e buscado unha solución que "prioritariamente velase pola seguridade dos traballadores".

Fonte: europapress.es

A duración dos partes de baixa estará vinculada á enfermidade do traballador

O Ministerio de Emprego remitiu aos axentes sociais o borrador do futuro Real Decreto sobre Incapacidade Temporal (IT), no que se expón substituír o actual sistema de expedición dos partes médicos de confirmación de baixas, de periodicidade semanal, por outro baseado na distinción de catro grupos de procesos, en función da duración prevista, con distinta periodicidade na expedición dos indicados partes.

Para iso, tomarase como referencia unha táboa orientativa de duración estimada da IT do traballador en función da súa patoloxía, idade, a repercusión da doenza que causou a IT sobre o seu posto de traballo, etc. Emprego aclara que esta información non é vinculante. A medida supón unha simplificación burocrática para os Servizos Públicos de Saúde, posto que os actuais partes de confirmación semanais pasan a ser partes que teñan en conta o tempo estimado da IT. «En definitiva, o seguimento da IT converterase nun proceso menos gravoso», apostila Emprego. «Esta novidade aforrará tempo aos traballadores e familiares, xa que só acudirán ao seu médico de atención primaria a recoller o parte de confirmación por IT cando sexa necesario», engade.

Así mesmo, o borrador inclúe outras medidas cuxo obxectivo é avanzar na mellora da xestión e seguimento destes procesos, de forma que os trámites se simplifiquen ao máximo para as partes involucradas. Nesta liña, o documento de traballo citado expón suprimir o informe médico de maternidade cando a nai inicia o descanso no momento do parto e que agora se esixe para que poida comezar a gozar do seu tempo de descanso e da prestación. A acreditación do nacemento do fillo coñécese mediante a conexión informática de bases de datos co Rexistro Civil co que o requisito do informe desaparece.

En 2012 o gasto por IT situouse en 1.896,91 millóns de euros e a previsión para 2013 é de 1.700,29 millóns. Emprego asegura que na obtención destes resultados inflúe de maneira importante a colaboración no control de IT que prestan os servizos autónomos de saúde das comunidades autónomas, mediante os convenios de colaboración formalizados coa Seguridade Social, a través do Instituto Nacional de Seguridade Social (INSS).

Fonte: europapress

O Concello reparte calendarios laborais que non indican a xornada de traballo

Logo de que o Comité de Empresa solicitase por rexistro en decembro de 2013 que o Concello publicase en todas as dependencias municipais ou lugares onde traballa o persoal laboral a información da que xa dispoñía o persoal das Oficinas Xerais, relativa ao calendario laboral e a xornada laboral de horario e de inverno, o Concello vén de distribuír estes documentos polas distintas dependencias mais con falta de información con respecto á que se recollía no calendario que estaba no taboleiro das Oficinas Xerais no ano 2013.

O caso é que en xaneiro de 2014 o Concello envía a todos os departamentos o calendario laboral da mutua, mais desta volta nestes calendarios non consta nin o horario laboral de cada centro nin se fai ningunha referencia á diferenza entre o horario de verán e de inverno recollida no convenio colectivo, mentres que no calendario que hai menos dun mes figuraba nas oficinas xerais para información dos seus traballadores constaba que o horario laboral desas dependencias era de 08:00h a 15:00 h no inverno e de 08:30 h a 14:30 no horario de verán.

O feito de que se oculte esta información nos novos calendarios por parte do Concello non é máis que un feito que pretende ignorar unha realidade de discriminación nas horas semanalmente traballadas que xa puxo de manifesto nada máis chegou ao Comité e outra preocupante realidade sobre a posible eliminación do horario de verán, toda vez que no calendario do ano pasado indicaba un horario de entrada e saída diferente nestes meses e agora oculta posiblemente dun xeito deliberado esta información. 

Por este motivo, o Comité de Empresa, expúxolle ao Concello que considera que é necesario que esta información específica sobre o horario de traballo no inverno e no verán dos distintos centros de traballo sexa publicada en todos coa información completa, ao igual que se fixo para o persoal das Oficinas Xerais no ano 2013, para non incorrer en agravios discriminatorios do persoal destas oficinas con respecto a todo o restante persoal municipal no que se refire á información sobre xornada e horarios e solicitoulle ao Concello que especifique en todos os edificios municipais onde traballa persoal laboral e en todos os departamentos do Concello a información relativa aos horarios laborais dos distintos centros de traballo, así como os horarios da xornada laboral de inverno e de verán, tendo en conta que esta ata o momento era especificada neste calendario só para o persoal das Oficinas Xerais e considera isto unha discriminación con respecto ao resto do persoal que presta os seus servizos nas diferentes dependencias municipais.

A CIG rexeita o Anteproxecto de Lei polo que se muda a Lei Xeral da Seguridade Social no relativo ao réxime xurídico das Mutuas

As mutuas estenden o seu campo de acción para xestionar non só as continxencias profesionais senón tamén as comúns

Desde 1995 os sucesivos Gobernos españois veñen de aprobar diversas disposicións legais e regulamentarias de cara a facilitar o control, mediante as Mutuas, da asistencia sanitaria da clase traballadora por parte da patronal, conceptuadas estas como asociacións de empresarios que, sen embargo, xestionan recursos públicos. O Anteproxecto, que a CIG rexeita, continúa con este proceso de privatización da xestión da sanidade pública e supón un agravamento moi importante nesta dirección.

Neste proceso de privatización progresiva as mutuas estenden seu campo de acción para xestionar non so as continxencias profesionais (accidentes de traballo e enfermidades profesionais) senón tamén continxencias comúns, como a prestación por Incapacidade Temporal (IT), a prestación por cese de actividade do traballo autónomo, etc. A CIG oponse a este camiño sen límite da ampliación das competencias das Mutuas, que abre a porta á xestión privada de todo tipo de prestacións da seguranza social.

No Anteproxecto recóllense unha serie de medidas totalmente rexeitables como a posibilidade das mutuas de intervir desde o primeiro día da IT, a través de convocatorias e recoñecementos da persoa enferma, así como a facultade de propor a alta médica e que esta se faga efectiva si a inspección sanitaria da seguranza social non se opón, ou non contesta, antes de cinco días. Medidas estas que supoñen un custe persoal e económico para as persoas enfermas  e unha situación de maior desprotección fronte ás decisións das Mutuas, que, non o esquezamos, son mutuas patronais onde priman os criterios de aforro sobre os criterios de saúde na xestión das baixas médicas.

Non son medidas para atallar un absentismo desproporcionado, que por certo estatisticamente ven baixando cada ano, senón para fortalecer o papel das mutuas e potenciar as súas actuacións de carácter privado, cuestionando así a profesionalidade do persoal sanitario do sistema público de saúde.

O Anteproxecto tamén impón que os Servizos de Prevención de Riscos Laborais que teñen as Mutuas sexan vendidos antes do 31 de decembro de 2014. Estes servizos, executados a través de sociedades mercantís, era o único servizo, de todos os que prestan as mutuas, que estaba relativamente ben valorado polas empresas e traballadores. Realmente as mutuas teñen moito interese directo en que funcionen ben porque, ao fin e ao cabo, son elas as que teñen que pagar as consecuencias dos accidentes laborais. Pois ben, agora se lles obriga a que vendan eses servizos, que segundo o goberno afectan á concorrencia competitiva, e van a ser compradas previsiblemente por grandes aseguradoras con criterio de puro negocio e sen representación obreira de ningún tipo como ata agora teñen as mutuas nos seus órganos de dirección.

No Anteproxecto cuestionase tamén o financiamento da Fundación de Prevención de Riscos Laborais, a través da reestruturación das reservas e excedentes das mutuas. Esta Fundación asesora e atende principalmente ás pequenas empresas. Si a iso se lle suma que coa  “Lei de Emprendedores”, nas empresas de menos de 25 persoas empregadas o xefe pode directamente cumprir coas labores de prevención de riscos, podemos imaxinar en que situación de desprotección van a quedar os traballadores e traballadoras desas empresas, que son a grande maioría na Galiza.

Finalmente , a CIG mostra o seu desacordo co cambio na denominación das mutuas de accidentes de traballo e enfermidades profesionais, que o anteproxecto lles chama agora “Mutuas da Seguranza Social”, porque dito cambio non é puramente formal, senón que explica perfectamente a intencionalidade do Goberno español de estender cada vez máis o eido de actuación das Mutuas na xestión das continxencias comúns.

O xulgado recoñece o dereito dos empregados públicos aos días de vacacións por antigüidade recollidos na Lei da Función Pública

Este dereito foi negado pola Administración Autonómica alegando a aplicación do Real Decreto-Lei 20/2012

O Xulgado número 1 do Contencioso-Administrativo de Ferrol vén de ditar unha sentenza recoñecendo o dereito dos empregados/as públicos/as aos días de vacacións por antigüidade que están recollidos no artigo 75.2 da Lei da Función Pública de Galiza e que foron negados pola Administración Autonómica en suposta aplicación da normativa estatal de recortes dos dereitos laborais das empregadas e empregados públicos.

A modificación estatal foi introducida polo Real Decreto-Lei 20/2012, do 13 de xullo, de medidas para garantir a estabilidade orzamentaria e de fomento da competitividade que reformaba o artigo 50 do Estatuto Básico do Empregado Público. Este decreto, subliñan dende a CIG-Administración de Ferrol, é o mesmo que suprimiu a paga extraordinaria de decembro de 2012 e deixou sen efecto todos os acordos sindicais adoptados até ese momento.

A xuíza do Xulgado Contencioso-Administrativo número 1 de Ferrol da a razón ao compañeiro da CIG, que interpuxo a demanda entendendo que o artigo 75.2 da Lei da Función Pública de Galiza segue a estar en vigor. O contido textual dese apartado da Lei é o seguinte:

• "2. Así mesmo, (o persoal funcionario) terá dereito a un día hábil adicional ao cumprir quince anos de servizo, ao que lle engadirá un día hábil máis ao cumprir os vinte, vinte e cinco e trinta anos de servizo, respectivamente, ata un total de vinte e seis días hábiles por ano natural.

• Este dereito farase efectivo a partir do ano natural seguinte ao do cumprimento dos anos de servizo sinalados no parágrafo anterior".

A sentenza de Ferrol é a primeira sentenzas sobre esta cuestión, mais non se descarta que vaian aparecendo outras similares ao longo de todo o país. Neste senso, hai que lembrar que o persoal funcionario é un sector da poboación laboral que non pode interpor conflitos colectivos, dadas as peculiaridades que rexen o seu sistema de relacións laborais.

A este respecto, CIG-Administración lembra que está a realizar todas as accións sindicais que están na súa man para que sexan repostos os dereitos laborais e colectivamente recoñecidos polas distintas administracións (neste caso concreto recoñécese de maneira individual), sen necesidade de ter que presentar demandas individuais polo custoso, complexo e lento que resultan os procesos de tipo administrativo.

A sentenza non é firme xa que contra a mesma cabe recurso de apelación diante do mesmo xulgado.

No Concello de Betanzos, o Comité de Empresa xa en setembro de 2012 rexistrou un escrito onde lembraba que no artigo 75 da Lei da Función Pública de Galiza, que sería de aplicación para o persoal da Administración local recollíanse os días adicionais por anos de servizo a partir dos 15 anos e solicitoulle ao Concello que clarificase o criterio que ía seguir canto aos días adicionais por antigüidade nas vacacións logo da publicación do Real-decreto lei 20/2012. O Comité de Empresa nunca tivo resposta a esta solicitude, como a tantas outras, mais hoxe volve estar máis en vigor ca nunca logo da sentenza mencionada.

U-la saída da crise?

Onde están eses brotes verdes? Onde está esa temporalidade das medidas que nos meteron á forza en febreiro do ano pasado? Onde está esa extra que recuperaríamos cando todo fose ben?

Xa vai sendo hora de chamarlle ás cousas polo seu nome: NON É UNHA CRISE, É UNHA ESTAFA. Acaso credes que estes gobernantes (os “mercados” e os seus servos obedientes) teñen na súa axenda a recuperación dalgún dos dereitos que nos quitaron e dos que nos están a quitar pouco a pouco? Acaso non levamos tempo dabondo sufrindo recortes para darnos conta de que isto non é casualidade, que obedece a unha estratexia claramente planificada para, finalmente, eliminar o estado do benestar que, con todos os seus defectos, tiñamos até hai ben pouco?

E agora vén o amigo frijolito dicindo que el é o "garante dos Servizos Públicos". Garante de que!? Será de todo o contrario, garante máis ben de que empresas privadas como Eulen (onde traballa a súa irmá), Fesán, Clece, Plexus, Coremain, Atos Origin, Geriatros, Unisyas, Indra, Altia, etc. Para que toda a patronal chupe da teta das privatizacións. Un negocio seguro, acabouse o ladrillo, agora tocan os servizos públicos.

E modifican as leis para que non quede nada solto, compran cañóns de auga e ben vemos o que se fai coa Lei de Seguridade Cidadán, non vai ser que un día esperte a clase traballadora e nos enfademos de verdade. Está claro que esta lei non está máis que para defender os intereses do Capital, non os nosos. Nós seguiremos estando igual de inseguros e, sobre todo, indefensos perante o gran inimigo do pobo, nestes momentos os seus gobernantes.

A Xunta de Galiza, como máxima representante do Estado no noso país, é un gran exemplo, sobre todo a nível de xestión de persoal. Só temos que botarlle unha ollada a todo o que leva pasado no ano anterior, sen ir máis lonxe.

As lembranzas son a mellor ferramenta para facerlles fronte. Eles xogan ao factor memoria de peixe, é dicir, hoxe digo unha cousa e pasado mañá digo outra. A anterior queda esquecida, como moito lembrarana catro pelagatos que non teñen outra cousa que facer. A memoria colectiva, a importante, ten que ser selectiva e para iso están os medios de comunicación, argallando cousas novas todos os días para que te esquezas das anteriores.

Lembrámonos, por exemplo, de cando foi a primeira previsión que deu Función Pública para a Promoción Interna? E  tamén a que deron para a Consolidación do Persoal Laboral? E que pasa coas OPES dos anos 2008, 2009, 2010, 2011 e 2012? Agora sacan unha merda de oferta e semella que non se pode falar de todo aquilo que aínda está sen tan sequera convocar.

Dicía un colega destes: “Unha mentira mil veces repetida convértese nunha verdade.” Agora, estes neocóns actuais danlle unha volta ao asunto e din mil mentiras para que non te decates da verdade.

Pero non, nós temos memoria, lembrámonos de todos os golpes que levamos e, sobre todo, non nos imos esquecer.

Lembremos outra cousa máis: Os nosos dereitos non naceron dunha iniciativa parlamentaria nin dun recurso xudicial, onde naceron foi nas rúas, e aí é onde nos imos ver, aí é onde está a saída desta estafa.

www.cigadmon.org

A Secretaría da Muller da CIG denuncia o efecto “perverso” da ampliación do dereito á redución de xornada

Baixo unha aparencia positiva agóchase unha nova estratexia do PP para recluír as mulleres no fogar

O pasado 21 de decembro o BOE recollía a ampliación do suposto de redución de xornada por coidado por coidado de menores de 8 a 12 anos. Considerada polo goberno do Partido Popular como unha importante mellora en materia de conciliación da vida laboral e familiar, en realidade agocha unha nova discriminación, dado que supón unha nova vía de mantemento das mulleres (que decidiron ser nais) baixo a fórmula da contratación a tempo parcial.

Desde a dereita consideran que a solución para a integración das mulleres no mercado laboral e para superar as trabas relacionadas coa conciliación do traballo coas responsabilidades familiares, está na promoción da contratación a tempo parcial, cando obvian que esta proposta supón unha menor protección social para o futuro, dado que vai ter efectos negativos na súa xubilación, e isto, na práctica supón unha discriminación indirecta por razón de sexo.

A conciliación non pode identificarse en exclusiva cunha política de permisos (aínda que na actualidade sexan insuficientes), dado que supoñen ausentarse do posto de traballo, e poden mesmo a contribuír a reforzar os estereotipos. A responsabilidade da Administración é resolver as necesidades relacionadas co coidado de familiares dependentes e das crianzas, creando unha rede pública de servizos sociais (incluíndo máis escolas infantís, unha boa rede de centros de día atendendo a criterios tales como a dispersión xeográfica, comedores escolares, etc.), con horarios adaptados á realidade laboral (que deberían pasar tamén por un axuste). E ao tempo, garantir que se facilite o exercicio das responsabilidades familiares dos traballadores e das traballadoras.

Mais durante este longo período de crise económica, tanto o goberno da Xunta de Galiza como o do Estado, o que veñen facendo é recortes nas partidas sociais ou reformas prexudiciais como a das pensións, que afectan a toda a clase traballadora, mais especialmente ás mulleres.

De feito, desde a ultima reforma laboral, esta foi a única medida posta en marcha polo goberno supostamente dirixida a mellorar a conciliación da vida laboral, introducida asemade dentro dun paquete de medidas “dirixidas a favorecer a contratación estábel e mellorar a empregabilidade das e dos traballadores”(pretensión que tamén xustificou a aprobación da reforma laboral, cando supuxo en realidade máis desprotección, precarización das condicións de traballo e máis desemprego), mentres fican aparcadas desde hai anos outras iniciativas tales como a ampliación do permiso por paternidade (pese a que a Lei de Igualdade do ano 2007 recollía o compromiso de aumentar a súa duración progresivamente a 4 semanas, fica adiada unha vez máis nos orzamentos do estado para este ano), a ampliación da duración do permiso por maternidade (que segue a estar en 16 semanas), así como outras formulas de prestacións familiares dirixidas a facer posíbel a aínda moi afastada conciliación da vida familiar, persoal e laboral.

E o que é peor, pese a estender a duración do período máximo baixo o cal as traballadoras e os traballadores poden ampliar o dereito a acollerse á duración de xornada, non fai o mesmo coa protección respecto do acceso ás futuras prestacións  da Seguridade Social, ficando  desprotexidas (maioritariamente) e desprotexidos  a estes efectos a partires do segundo ano da redución de xornada, mentres que o seu salario reducirase durante un máximo de 12 anos.

Por outra banda, seguen sen equiparar a protección no caso das reducións de xornada por coidado de familiares, que fica igualmente nun só ano, a pesares do envellecemento da poboación, e dos recortes en materia asistencial e na atención á dependencia, dándolle un trato diferente a un mesmo dereito.

O Partido Popular continúa cunha política de recortes e privatización no sistema público de saúde, nos servizos sociais, e na atención á dependencia, esquecéndose tamén de pór en marcha  políticas dirixidas a formular un reparto máis equilibrado das responsabilidades familiares, así como de igualdade de oportunidades entre homes e mulleres. Desde a Secretaría da Muller consideramos que no canto de avanzar na protección destes dereitos e favorecer a inserción laboral das mulleres, o que fai o goberno, unha vez máis, é pór unha cortina de fume, anunciando unha medida, aparentemente positiva, pero que obedece á estratexia do patriarcado de alentar á volta a casa das mulleres.

Margarida Corral Sánchez

Secretaria Confederal de Muller

Última información

O Concello está a publicar nos taboleiros de información unha resolución mediante a cal amplía o prazo de desfrute do día de asuntos propios recuperado ata o vindeiro 31 de decembro, que en realidade sería o 30 posto que o 31 por convenio é non laborable. Esta resolución está datada o día 7 de xaneiro aínda que non se repartiu ata hoxe, día 14, e nun horario no que compañeiros como os de servizo de limpeza de rúas xa non están traballando, o que consideramos grave tendo en conta que mañá finalizaba o prazo para o desfrutar.

A maiores, moitos compañeiros e compañeiras xa solicitaran o día antes do 15 de xaneiro porque non dispoñían da información de que o prazo se ampliaría, mais á vista da resolución volve haber persoal de primeira e de segunda neste Concello tamén para desfrutar os dereitos. Se o alcalde tiña previsto isto debeuse informar a todos os departamentos en tempo e forma e non agardar ao último día, posto que non custaba nada, só había que publicar un papel nos taboleiros, mais nin iso son quen de facer.

A CIG, que solicitou a ampliación do prazo o pasado 30 de decembro e que non tivo resposta, interporá unha queixa no Concello pola publicación dunha resolución de ampliación de prazo o mesmo día que expira este, o que supón que moitos traballadores exerceron un dereito en desigualdade de condicións con respecto a outros que tiñan coñecemento da ampliación do prazo.

A maiores, e xunto coa circular, o Concello está a distribuír información relativa ao calendario laboral do ano 2014 e mais unhas indicacións sobre que facer en caso de accidente da mutua, logo de que o Comité de Empresa presentase unha queixa en decembro do ano pasado porque este tipo de información só estaba publicada no taboleiro de información das oficinas xerais e consideraba isto unha discriminación no acceso á información do persoal laboral que non prestaba os servizos neste edificio.

Convocatoria da Inspección de Traballo ao Comité de Seguridade: ausencia de UGT e CSIF e reproches á actuación do Concello por parte da autoridade laboral

O pasado venres a Inspección de Traballo provincial convocou a todo o Comité de Seguridade e Saúde do Concello de Betanzos con motivo da denuncia realizada polos delegados de prevención da CIG con respecto ás obras realizadas na Casa do Concello.

En primeiro lugar, o panorama que atopou a delegada de prevención da CIG pode considerarse unha imaxe do que está a acontecer a nivel sindical neste Concello, tanto UGT como CSIF ignoraron abertamente a convocatoria da Inspección de Traballo non asistindo e deixando co cú ao aire aos traballadores que supostamente representan, ademais a non asistencia é un apoio implícito á empresa, neste caso o Concello, e un aval á súa política en materia de seguridade e saúde, é dicir, case que escusan volver ás reunións do Comité de Seguridade e Saúde facer o paripé cando a máxima autoridade laboral no tema os convoca por un problema do Concello e deciden non asistir.

Se a isto lle sumamos que nin un só dos membros do Comité por parte do Concello se dignou asistir redondeamos o panorama ata caer na conta de que a saúde e a seguridade do persoal laboral do Concello non lle importa nin o máis mínimo a esta Administración local, nin ao concelleiro de Persoal nin ao propio alcalde. Por parte do Concello enviaron a un compañeiro funcionario que nin é do Comité de Seguridade e Saúde nin estaba informado sobre o tema, o que nos parece isto, se é posible, aínda máis vergoñento, é que o goberno municipal utilice aos traballadores públicos para dar a cara por eles cando non son quen de facer ben o seu traballo e se agoche nos seus despachos no canto de dar a cara diante da autoridade laboral.

Ante este panorama, a compañeira delegada de prevención e o asesor nesta materia da CIG asistiron a unha reunión onde o Concello tiña que presentar o libro de visitas, o Plan de Coordinación de prevención de riscos laborais coa empresa subcontratada e o informe de información presentado aos delegados de prevención antes de comezar a obra (nunca tal viron diante). Logo de que o Concello, a pesar de enviar un representante, nin sequera levase a documentación solicitada e á vista das fotos achegadas pola nosa delegada de prevención os métodos de seguridade e prevención non parecían ser os adecuados, a Inspección quedou con todas as probas gráficas que demostraban diversas eivas no desenvolvemento das obras e mais co informe elaborado por esta sección sindical con respecto a estas.

Á espera da resolución da Inspección de Traballo, nesta reunión o que quedou claro por parte da inspectora que levou o caso foi o seu rexeitamento á actuación do Concello con respecto a estas obras, e mesmo a súa advertencia sobre que no caso de que houbese algún accidente laboral nunha obra desas características este podería chegar a ter consecuencias penais para o goberno municipal.

Dende a Sección sindical da CIG temos claro que o tema da saúde e a seguridade laboral é crucial para os traballadores aínda que realmente en ocasións só se repare nel cando hai consecuencias logo de ter mal feitas as cousas, e por iso seguiremos dando todos os pasos necesarios nesta liña, porque neste Concello hai moitísimo traballo por facer, e queremos agraceder o traballo realizado polos delegados de prevención neste e noutros casos, porque é un traballo constante e onde os froitos se ven aos poucos, mais que en casos coma este, deixa claro que é un traballo moi necesario neste Concello.

Antonio López: “As Deputacións carecen de medios para asumir as competencias encomendadas pola lei de administración local"

Responsábel da CIG-Administración Local

O pasado 19 de decembro aprobábase no Congreso a Lei de Racionalización e Sostibilidade da administración local, á que se opuxo a CIG porque reforza o centralismo, promove a privatización de servizos públicos e pon en perigo a situación laboral do persoal das entidades locais. Antonio López, responsábel do sector local da CIG-Administración, explica o contido desta lei e alerta do deterioro que provocará na calidade dos servizos e, en consecuencia, na calidade de vida das persoas.

1. Para xustificar a reforma da administración local o PP asegura que é unha ferramenta para racionalizar e garantir a suficiencia económica dos concellos, un argumento que cuestiona a CIG-Administración. Cales entende que son logo os obxectivos desta lei?

O principal obxectivo é aumentar o poder centralista do Estado fortalecendo ás Deputacións Provinciais e favorecer a privatización dos servizos públicos que prestan os concellos

2. De feito a reforma limita as competencias e os servizos a prestar polos concellos. Cales se verán afectados e quen asumirá a súa prestación?

Nos concellos con poboación inferior a 20.000 habitantes será a Deputación provincial ou entidade equivalente a que coordinará a prestación de recollida e tratamento de residuos, abastecemento de auga potable, limpeza viaria, acceso aos núcleos de poboación, pavimentación de vías urbanas e o alumeado público. As Comunidades autónomas asumirán competencias que até a data exercían os concellos en materia de educación, sanidade e servizos sociais.

3. A privatización de servizos á que fai referencia, como pode afectar ás usuarias e usuarios?

A finalidade principal de toda empresa privada é o beneficio económico. Tendo en conta que a Lei de Contratos das Administracións establece á empresa concesionaria dun servizo un 21% de IVE, o 6% de beneficio industrial, e entre o 13 e o 17% dos gastos xerais dependendo do tipo de actividade, isto supón como mínimo, un encarecemento do 40% no custo do servizo en relación a prestalo directamente pola administración. A maioría das empresas concesionarias dedicaranse exclusivamente á contratación de man de obra pois os gastos de amortización das instalacións, equipos, ferramentas, vehículos... xa corre por conta da Administración. Ás/aos usuarias/os prestaráselles un servizo máis deficitario e máis caro, pois as taxas incrementaranse para alcanzar a maior rendibilidade económica.

4. Moitos destes servizos son prestados por persoal municipal, en que medida se verá afectado por estes cambios?

Nos primeiros borradores do proxecto de lei existía unha disposición adicional que establecía a subrogación do persoal no caso de traspaso de competencias entre administracións. Aínda que non era nada novo, pois tanto o Estatuto Básico do Empregado público como o Estatuto de Traballadores/as indica a situación na que quedarían o persoal no caso de traspaso de servizos. No proxecto de lei aprobado no Senado non se fai referencia algunha a esta situación.

A principal preocupación céntrase pois na posíbel eliminación de servizos, coa consecuencia inmediata de despedimentos. Tamén hai que ter en conta, se facemos unha lectura sistemática do contido da reforma, en relación coa reforma laboral e co disposto no RD 20/2012, que permite deixar sen efecto os pactos, acordos e convenios en base ao concepto de “grave interese público”. Chegaremos así a entender que a situación do emprego público nas administracións locais é moi  preocupante.

5. A reforma introduce tamén aspectos que afectan á Lei de Función Pública de Galiza canto a persoal laboral e funcionario e mesmo canto a retribucións.

O aspecto máis preocupante é que no caso de traspaso de competencias ás Deputacións e ante a falta de infraestrutura por parte destas para prestar determinados servizos, provocará a privatización dos mesmos. Neste caso os beneficios da empresa concesionaria do servizo virán a través da redución do persoal que o preste, da redución salarial do persoal que quede, da perda de moitos dos dereitos laborais das traballadoras/es e, por suposto, de prestar o servizo do xeito máis económico posíbel o que, á súa vez, traerá como consecuencia a suba de taxas e unha prestación deficitaria.

6. Estabelécese finalmente a posibilidade de que os concellos sexan intervidos?

Este caso estaba previsto nos primeiros borradores do proxecto de Lei para concellos con poboación inferior a 5.000 habitantes. No texto aprobado no Senado non aparece esta posibilidade. 

7. Desde a CIG-Administración denúnciase que reforzando as competencias das deputacións favorécese un proceso de recentralización. Por que? En que situación quedan as comunidades autónomas?

As Deputacións Provinciais son sucursais do exercicio do poder central para reducir a autonomía local e tamén o poder autonómico coa intención de favorecer o provincial converténdose en Delegacións do Goberno estatal. As Comunidades Autónomas quedan así relegadas a un segundo plano con parte de competencias que xa na actualidade tiñan delegadas en materias de educación, saúde e servizos sociais.

8. En que medida as deputacións teñen capacidade para asumir as competencias dos concellos? E en que medida poderán ser prestados eses servizos en Galiza tendo en conta o modelo de hábitat disperso que temos?

As Deputacións non dispoñen de infraestrutura nin de medios persoais para asumir as competencias que lles encomenda este proxecto de Lei. É evidente que en Galicia, seguramente máis que en ningún outro lugar do Estado, a dispersión de concellos imposibilitaría que a moitos cidadáns se lles presten servizos básicos coas condicións mínimas aceptábeis.

9.  Ante todo isto, poderíamos falar de reforma ideolóxica?

Por suposto que si, pero non é algo que sexa exclusivo desta Lei. A práctica totalidade das Leis aprobadas polo PP obedecen a unha política neoliberal onde o gran capital pretende enriquecerse cada vez máis a custo das traballadoras/es e con medidas entre as que se poden destacar a conxelación de salarios, abaratar o despedimento, recortar as pensións, flexibilizar o mercado de traballo e privatizar os servizos públicos para convertelos en negocio.

10. Porén, a propia FEGAMP, controlada maioritariamente polo PP, tense manifestado en contra desta reforma.

Si, pero non precisamente para defender os servizos públicos. Cómpre lembrar que este proxecto incide nas retribucións e no status dos membros das corporacións locais polo que non é de estrañar a súa posición contraria.

A Inspección de Traballo convoca a todo o Comité de Seguridade e Saúde do Concello de Betanzos

Mañá, venres 10 de xaneiro, está convocado todo o Comité de Seguridade e Saúde do Concello de Betanzos na Inspección provincial de Traballo con motivo da denuncia dos delegados de prevención da CIG con respecto a realizar as obras na Casa Consistorial co persoal traballando nas oficinas, a maiores os delegados de prevención descoñecen o Plan de coordinación de actividades empresariais en materia de seguridade e saúde laboral para a prevención de riscos laborais que o Concello debe ter coas empresas que subcontrata.

Dende a Lei 31/1995 de prevención de riscos laborais ata o Real Decreto 171/2004 recóllense normas onde se tratan os supostos onde é necesaria a coordinación de actividades empresariais e os medios que deben establecerse con esta finalidade, buscando sempre un adecuado equilibrio entre a seguridade e a saúde dos traballadores e a flexibilidade na aplicación por parte das empresas que incida na redución dos indesexados índices de sinistralidade laboral, producidos pola carencia desta coordinación. Non é a primeira vez que neste Concello hai accidentes laborais de persoal subcontratado, hai que lembrar o episodio recente acontecido no Centro de Formación Ocupacional, de aí a importancia de que o Concello teña coordinada a prevención de riscos laborais coas empresas que subcontrata, cando en casos coma este, persoal doutra empresa traballa en edificios municipais.

A maiores, xa no mes de decembro debeu reunirse o Comité de Seguridade e Saúde e unha vez máis o Concello saltouse a reunión trimestral e os delegados de prevención da CIG víronse na obriga de solicitalo por escrito de novo, tal e como fixeron por rexistro hai unhas semanas e reunión pola que aínda están á espera, aínda que con expectativas de non ter que volver á Inspección de Traballo denunciar que o Comité de Seguridade e Saúde do Concello de Betanzos non se reúne trimestralmente e incumpre a Lei de prevención de riscos abertamente.

O Concello non responde á solicitude de ampliación do prazo de desfrute do día de asuntos propios

Logo de que o pasado 30 de decembro a CIG solicitase por rexistro que o Concello ampliase o prazo para o desfrute do día de asuntos propios que se vén de publicar no BOE, o Concello dá a calada por resposta cando só quedan catro días laborais para poder desfrutalo. A día de hoxe, 9 de xaneiro, non só o Concello non respondeu á solicitude senón que non publicou ningunha Resolución ampliando o día, tal e como fixeron no resto das Administracións públicas. Sabemos que no Concello estamos á cola do resto, que a xestión de persoal cada día deixa máis que desexar mais lamentamos que non se adopten en tempo e forma este tipo de decisións que repercuten no bo funcionamento da Administración, porque o único que se consegue ao non ampliar o prazo é que os servizos fiquen desatendidos porque o alcalde non é que de ver que unha boa xestión de persoal non só melloraría moito a situación e a relación co propio persoal senón que isto repercutiría na mellora dos servizos públicos e, en consecuencia, dos servizos á cidadanía.

Dende a CIG o que lle recomendamos a todos os compañeiros é que soliciten por rexistro canto antes o día tendo en conta que o prazo finaliza o día 15 de xaneiro, se o Concello ten a ben nos vindeiros días publicar unha resolución en todo caso será porque xa amañou con algún persoal que o poida coller con posterioridade porque cos representantes de todos os traballadores ninguén se puxo en contacto, e volvería caer en erros do pasado onde segundo quen sexas tes máis ou menos información dos temas laborais. Tamén queremos deixar claro que aínda que se ten dito dende o Concello que ata que non se publique unha Resolución expresa non estaría claro se temos dereito a ese día, que  iso é completamente incorrecto a non ser alcalde mande máis que o ministro, e no caso de ser así que non nos quitase nin a paga extra do ano 2012 nin todos os días de asuntos propios que tiñamos ata o ano 2012, porque  daquela o Concello recortou todos os nosos dereitos sen resolución expresa ningunha. En todo caso, cando verbalmente se da este tipo de información, dende a CIG sempre dicimos o mesmo, todo o persoal ten dereito a rexistrar unha solicitude, todo o que se queira solicitar que se faga por escrito e se efectivamente non existe o dereito o Concello deberá responder por escrito, mentres así non sexa, e non se responda de xeito negativo é que é un dereito.

Solicitude by cigconcellobetanzos